Поради тоа, складирањето енергија станува сè поважен дел од развојот на обновливите извори. Според податоците на BloombergNEF, во текот на 2025 година ширум светот биле додадени повеќе од 112 гигавати нови капацитети за складирање енергија, што е за 48 проценти повеќе во споредба со една година претходно.
Литиум-јонските батерии моментално доминираат на овој пазар, но истражувачите и компаниите сè повеќе бараат алтернативи. Една од нив повторно ја става во фокус технологијата што постои со децении складирање енергија со помош на компримиран воздух.
Како се складира енергија со помош на воздух?
Принципот е релативно едноставен. Електричната енергија се користи за компресирање на воздухот и негово складирање под притисок. Кога повторно е потребна електрична енергија, компримираниот воздух се ослободува и придвижува турбина, со што повторно се произведува електрична енергија.
Овој пристап не е нов. Големи системи за складирање енергија со помош на компримиран воздух постојат уште од 1970-тите, но традиционално биле поврзани со големи индустриски објекти и подземни резервоари, како солени пештери. Еден од првите комерцијални системи од овој тип, постројката Huntorf во Германија, работи од 1978 година.
Проблемот е што класичните системи можат да имаат значителни загуби на енергија за време на компресијата, особено поради топлината што се создава при собирањето на воздухот. Токму тука истражувачите сега се обидуваат да направат исчекор.
Португалски тим сака технологијата да ја направи помала и пофлексибилна
Еден од проектите што се обидуваат да ја унапредат оваа технологија го развива компанијата KeepIt, создадена како резултат на истражувања на Универзитетот во Лисабон.
Нивниот пристап комбинира компримиран воздух со хидраулика и дигитален систем за следење и контрола на работата. Идејата не е да се изгради уште една огромна постројка, туку систем што може да биде модуларен и да се приспособува на различни потреби.
Првиот прототип веќе се користи за складирање енергија во универзитетски кампус.
„Иновацијата е во тоа како ги поврзавме различните елементи и како го контролираме системот“, објаснил João Mendes, еден од истражувачите што работат на технологијата.
Целта е да се подобри ефикасноста на системот и да се зголеми количеството енергија што може да се складира во однос на неговата големина.
Систем замислен како „Лего“ за енергија
Еден од најинтересните делови на проектот е неговата модуларност.
Наместо за секој нов капацитет да се гради целосно нова постројка или да се бара соодветна подземна формација, енергијата би се складирала во помали контејнерски единици.
Истражувачите ги замислуваат како своевидни „Лего коцки“ поединечните модули можат да се поврзуваат и на тој начин да формираат поголем систем.
Тоа би можело да овозможи технологијата да се приспособува на различни потреби, од помали комерцијални системи до поголеми енергетски проекти.
Зошто складирањето енергија е толку важно?
Соларните панели и ветерните турбини произведуваат електрична енергија само кога временските услови се соодветни. Кога производството ја надминува моменталната потрошувачка, вишокот енергија мора да се искористи, да се испрати во мрежата или да се складира.
Поради тоа, системите за складирање се клучни за поголема интеграција на обновливите извори во електроенергетските мрежи.
Компримираниот воздух има уште една потенцијална предност: за разлика од електрохемиските батерии, може да биде погоден за подолготрајно складирање енергија. Преглед објавен во списанието Nature Reviews Clean Technology наведува дека големите системи со компримиран воздух можат да складираат енергија и во периоди од околу 10 часа, додека современите истражувања се обидуваат дополнително да ја зголемат нивната ефикасност и да ги приспособат на променливото производство од обновливи извори.
Сепак, технологијата има и свои предизвици. Ефикасноста, цената, материјалите и начинот на складирање на воздухот под висок притисок остануваат важни прашања за нејзиниот поширок развој.
Следниот чекор е комерцијализација
KeepIt моментално го тестира системот во затворено комерцијално опкружување, а целта е технологијата да стигне на пазарот веќе во 2027 година.
Тоа значи дека сè уште не станува збор за широко достапна замена за литиум-јонските батерии, туку за технологија што се обидува да го најде своето место во сè поголемиот свет на складирањето енергија.
Ако се покаже доволно ефикасна и економична, хидропневматското складирање би можело да стане уште еден важен дел од сложувалката потребна за енергетската транзиција особено во свет што сè повеќе ќе зависи од енергијата на сонцето и ветерот.
Извор: odrzime.rs
